Voorzichtig loopt de koster van de Zuiderkerk over de ladder omhoog. Steeds hoger gaat hij, langs de kauwtjes op hun nesten, tussen de zware balken door, tot hij bij het luikje komt. Hij klapt het luikje open en daar ziet hij de blauwe hemel. Hij durft bijna niet naar beneden te kijken. Vijfenzeventig meter boven de grond! Hij knoopt de mooie, nieuwe Enkhuizer vlag aan het touwtje van de vlaggenstok. Snel duwt hij de stok naar buiten en zet hem in het gaatje op het dak. Dan wappert de vlag voluit in de zuidenwind. De stad is jarig!

Een stad heeft niet een verjaardagsdag, zoals jullie. Een stad heeft een verjaardagsfeest van een heel jaar. Een verjaardagsjaar dus. Dit jaar, het jaar 2006, is het 650 jaar geleden dat Enkhuizen werd geboren. Dat was in de Tijd van Steden en Staten. Daarom zet de koster de vlag op de toren, daarom steken ook veel Enkhuizers trots hun vlag uit. Daarom hoor je overal muziek en worden er allerlei feestjes gevierd.
Ook jullie vieren feest. En dat feest voor het basisonderwijs van Enkhuizen heet De stad is jarig!

Er is niemand meer over uit dat geboortejaar. Alle mensen die toen leefden zijn al honderden jaren dood. Hoe weten we dan dat de stad jarig is? Dat komt omdat er nog wel iets over is van vroeger. Een stadsrecht. Dat is een deftig papier waarop Willem, de graaf van Holland, de plaats Enkhuizen vertelde: jullie mogen jezelf besturen, jullie mogen zelf een markt organiseren en je eigen belastingen heffen. Die eeuwenoude brief uit het geboortejaar van Enkhuizen kun je in het Zuiderzeemuseum zien, als daar een tentoonstelling wordt gehouden. Hij wordt dan goed ingepakt overgebracht uit het Archief in Hoorn. Maar er is meer over. In de loop der eeuwen groeide de baby Enkhuizen uit tot een groot kind en is nu volwassen. Uit dat hele lange leven zijn gebouwen over gebleven. We noemen die monumenten. Een monument is bijvoorbeeld de Stadsgevangenis of de Koepoort, de Drommedaris of het station. Die monumenten gaan jullie bekijken, tekenen, opmeten, fotograferen en nabouwen. Dat betekent dat er bij jullie op school een mini- Enkhuizen zal ontstaan, door jullie gemaakt. Maar ook dat in de Westerkerk een heel groot Enkhuizen zal verrijzen, met gebouwen die jullie hebben gemaakt. Die stad wordt plechtig geopend door de burgemeester van nu. Er gaat nog veel meer gebeuren bij De stad is jarig! In het Wilhelminaplantsoen zul je oud-Enkhuizers zien, uit verschillende tijden. Je krijgt een eigen Enkhuizer almanak. Je gaat mooie tegeltableaus maken en tekeningen en gedichten.

Dit jaar is het 650 Enkhuizen. Dit lees- en kijkboekje bereid je al op je eigen feestje voor: De stad is jarig!

Je kunt in dit boekje eerst van alles lezen over de aparte monumenten waar je mee gaat werken. Daarna volgt een verhaal over de geschiedenis van Enkhuizen. Natuurlijk worden de monumenten daar ook weer in genoemd.